Zoeken in deze blog

zondag 26 november 2023

#576: WAR - The Music Band (1979) / TMB 2 (1979) / TMB Live (1979) / The Best Of TMB (1982) / TMB Jazz (1983)

Bijna tien jaar geleden (in blog #59) schreef ik al eens over de Amerikaanse band WAR die een intrigerende mix van funksoul en rock spelen. In de eerste helft van de jaren zeventig maakten ze een vijftal klassieke albums voordat de klad er een beetje in kwam. 

Na hun overstap van United Artists Records naar MCA Records brachten ze eerst het album Galaxy (1977) uit en daarna in 1978 de soundtrack voor de film Youngblood. Geen slechte albums, maar ook niet memorabel en zeker stap terug ten opzichte van eerder werk. 

In een poging het tij te keren startten ze in 1979 met het project onder de naam 'The Music Band'. Kort werd overwogen om de naam WAR te vervangen door die nieuwe term, maar er werd voor gekozen om het de titel te laten worden van het nieuwe album. Gelukkig maar, want de naam WAR werd bewust gekozen in een tijd dat Amerika werd overspoeld door anti-Vietnamoorlog sentimenten. WAR bracht in die vroege jaren zeventig een boodschap van broederschap en harmonie terwijl zij zich in hun teksten uitspraken tegen racisme, honger, bendes, misdaden en bendeoorlogen.

Tegen die achtergrond is het lastig luisteren naar het album The Music Band uit 1979. Voor het eerst waren er wisselingen geweest in de bandsamenstelling en de nieuwe koers bleek een soort jazzy disco te zijn van het ultra lichte soort. Opener The Music Band belooft al niet veel goeds, tussendoor is eigenlijk alleen Millionaire de moeite waard en de reggae-achtige afsluiter All Around The World laat je met een gevoel achter van 'waar heb ik naar zitten luisteren?'.

Op The Music Band 2 (ook uit 1979) wordt het niet beter. De eerste single Don't Take It Away gaat nog wel, maar de rest is gewoon niet interessant genoeg en de nieuwe, instrumentale versie van The World Is A Ghetto doet vergeten hoe goed het origineel uit 1972 is.

Op The Music Band Live (uit 1980) staan klassieke songs van de eerste vijf albums, beïnvloed door de nieuw ingeslagen richting. Helaas verzuipen ook deze nummers op die manier en is de uitvoering ongeïnspireerd te noemen.
Hierna vertrok de band alweer bij MCA Records. Die maatschappij probeerde de kosten nog wat te dekken door in 1982 de verzamelaar The Best Of The Music Band uit te brengen en in 1983 een album met restmateriaal van de opnamen van de eerste twee albums, onder de titel The Music Band Jazz.  

Het is veelzeggend dat de albums TMB Live, The Best Of TMB en TMB Jazz helemaal niet vermeld staan in de discografie van de band op hun eigen website (er staat alleen een korte vermelding in de biografie). Ook op streaming platforms is alleen een album waarop zowel TMB als TMB 2 staan te vinden. Ook daar schitteren de andere drie albums door afwezigheid.

© 2023 TTZL

Officiële website: WAR
Wikipedia NL: WAR
Wikipedia EN: WAR

zondag 19 november 2023

#575: The Pretenders - I Go To Sleep (1981)

De eerste twee albums van The Pretenders vind ik nog steeds geweldige platen en ze hebben ook een aantal klassieke singles opgeleverd, zoals Brass In Pocket, Talk Of The Town en Message Of Love. Echter, de beste single van die vroege periode is voor mij I Go To Sleep

Dat nummer is een prachtige ballad met mooie blazers, smaakvol gearrangeerd en de zang van Chrissie Hynde is afwisselend breekbaar en krachtig. De tekst is ook een juweeltje waarin liefdesverdriet op een prachtige manier wordt verwoord.

De primaire songschrijver van The Pretenders is Chrissie Hynde en ik heb mij dan ook geen moment afgevraagd of het een door haar geschreven nummer was. Pas toen ik onlangs de luxe versie van het album Kinda Kinks van The Kinks (uit 1965) had gekocht, en de bonus-CD draaide, kwam ik er achter dat het anders zat.

Op dat album staat een niet eerder uitgebrachte demo-versie van het nummer door Ray Davies van The Kinks. Alleen piano en zang, maar onmiskenbaar I Go To Sleep

Het nummer is wel al eerder uitgebracht, maar dan door anderen. Allereerst is er reeds in 1965 een uitvoering door The Applejacks, nog in hetzelfde jaar gevolgd door een versie van Peggy Lee en Cher's eigen I Go To Sleep. In 1966 bracht Conny van Bergen het nummer in het Nederlands uit als b-kantje

Ook in latere jaren blijft het nummer vaak gecoverd worden, zoals door Soulwax in 1998 (I Go To Sleep), de versie van Sia uit 2008 of Z Berg's uitvoering in 2018.

Dat Chrissie Hynde dit nummer heeft opgenomen is eigenlijk niet zo vreemd als je weet dat The Pretenders op hun eerste album Stop Your Sobbing hebben staan, ook al een nummer van The Kinks (en dat leidde tot een korstondige relatie tussen Hynde en Davies).

Het is geweldig leuk om te horen hoe die verschillende srtiesten allemaal hun eigen draai aan het nummer geven, maar alle genoemde versies van I Go To Sleep gehoord hebbende, blijft de versie van The Pretenders toch mijn favoriet.

© 2023 TTZL

Officiële website: The Pretenders
Wikipedia NL: The Pretenders
Wikipedia EN: The Pretenders

YouTube: I Go To Sleep
Spotify: I Go To Sleep

YouTube: Brass In Pocket
YouTube: Message Of Love

YouTube: I Go To Sleep (demo) [Ray Davies]
YouTube: I Go To Sleep [The Applejacks]
YouTube: I Go To Sleep [Peggy Lee]
YouTube: I Go To Sleep [Cher]
YouTube: Ik Val In Slaap [Conny van Bergen]
YouTube: I Go To Sleep [Soulwax]
YouTube: I Go To Sleep [Sia]
YouTube: I Go To Sleep [Z Berg]

zondag 12 november 2023

#574: Jan Garbarek / The Hilliard Ensemble – Officium (1994)

Ik ben niet zo van het in hokjes stoppen, ook niet met muziek. Genre-aanduidingen kunnen behulpzaam zijn, maar zijn vaker een last. Soms is het ook zo goed als onmogelijk om ergens een label op te plakken. Dat geldt zeker voor de samenwerking van de Noorse saxofonist Jan Garbarek en The Hilliard Ensemble uit Groot-Brittannië. 

Dit wonderlijke album is ontsproten aan het brein van ECM Records labelbaas Manfred Eichner. Hij reed met zijn auto door de lavavelden van IJsland terwijl hij naar vocale muziek luisterde van de Spaanse, middeleeuwse componist Cristóbal de Morales. Hij plaatste dit naast een saxofoonsolo van Jan Garbarek en vroeg zich af of dit zou werken als muziek voor een film waar hij aan werkte. 

Al snel bleek dat het idee veel meer potentie had dan als achtergrondmuziek bij een film. Het samenbrengen van twee artiesten uit zijn stal bleek een gouden greep. Het was ook geen vreemd project voor Eichner, want het reguliere ECM label staat dan wel primair bekend als avontuurlijk jazz-label, maar met de ECM New Series verkent hij de uithoeken van het muzikale spectrum.

The Hilliard Ensemble bestond van 1973 tot in 2014 en bracht voornamelijk vroege, vocale muziek (ca. 500 tot 1600). Daarnaast was werkte de groep vaak samen met hedendaagse componist (en ECM-labelgenoot) Arvo Pärt en brachten zij ook werk van tijdgenoten als John Cage en Gavin BryarsJan Garbarek is een veelzijdig saxofonist die met een schier oneindige lijst van muzikanten heeft samengewerkt, naast zijn solowerk.

De muzikanten spreken zelf van een niet te classificeren geheel dat op een heel natuurlijke wijze tot stand kwam. Gebruik makend van de prachtige galm in de kapel van het St. Gerold klooster in Oostenrijk is een prachtige samensmelting te horen van vroege, vocale muziek en jazz-achtige saxofoonimprovisaties en dat leidt tot een geheel nieuw amalgaan van klanken. 

Individuele nummers aanwijzen heeft in dit geval niet zoveel zin, je moet naar mijn mening het gehele album ondergaan. Om toch een idee te krijgen van het album zou je naar Parce Mihi Domine of Sanctus kunnen luisteren. 

Het album werd een onverwachte hit en verkocht wereldwijd honderdduizenden exemplaren en is tot op de dag van vandaag populair. Er verschenen nog drie samenwerkingen (Mnemosyne, Officium Novum en Remember Me, My Dear), maar deze hadden niet de impact en het succes van Officium.

© 2023 TTZL

Officiële website: Jan Garbarek / The Hilliard Ensemble [archief]
Wikipedia NL: Jan Garbarek / The Hilliard Ensemble
Wikipedia EN: Jan Garbarek / The Hilliard Ensemble

YouTube: Officium [album]
Spotify: Officium [album]

YouTube: Sanctus


zondag 5 november 2023

#573: The Orb And David Gilmour – Metallic Spheres (2010) / Metallic Spheres In Colour (2023)

Als ik eerlijk ben, had ik er meer van verwacht toen in 2010 The Orb en David Gilmour hun gezamenlijke album uitbrachten. Niet dat Metallic Spheres een slecht album was, integendeel. Ik heb het vaak en met plezier beluisterd, maar het gevoel bleef hangen dat het misschien nog beter had kunnen zijn.  

Dat gevoel leefde blijkbaar ook bij Alex Paterson (meesterbrein van The Orb), want samen met zijn companen Michael Rendall en Youth maakte hij een nieuwe versie. Het album werd een helemaal opnieuw geconstrueerde ('reimagined') versie van het origineel onder de titel Metallic Spheres In Colour

Het album uit 2010 kwam voort uit de actie van Gilmour om aandacht te vragen voor het lot van hacker Gary McKinnon. Gilmour deed dat middels een online uitgebrachte single, samen met Bob Geldof en Chrissie Hynde. Het nummer dat zij kozen was Chicago van Graham Nash. De originele versie van Nash gaat over het protest tegen de Vietnamoorlog, maar de tekst is hier ook toepasselijk en Nash stemde er mee in.

The Orb werd gevraagd een remix te maken van Chicago en zij vroegen daarop aan Gilmour om wat extra gitaarpartijen te komen inspelen. Dit leidde tot het album Metallic Spheres dat uit twee delen bestaat en waarbij de remix als Chicago Dub het vierde deel werd van de Spheres Side.

Bij de aankondiging van Metallic Spheres werd aangegeven dat er gestreefd werd naar een samensmelting van het kenmerkende geluid van The Orb en dat van Pink Floyd ten tijde van Wish You Were Here. Dat hoor ik echter niet echt terug. Het geluid is nogal kil en mechanisch en heeft wat experimentele trekjes. 

Dat is op zich niet erg, het is nog steeds een prima album, maar je verwacht iets anders. De Deluxe Edition van het album had een extra schijf met daarop de 3D60 versie van het album die via een koptelefoon een heel aparte ervaring geeft waarbij het geluid van alle kanten lijkt te komen.

Zoals eerder gememoreerd is er nu een nieuwe versie van het album verschenen. Deze keer is het geweldig goed gelukt om die gewenste mix van te creëren. Het klassieke Orb-geluid is gekoppeld aan Wish You Were Here-achtige klanken en er zijn vergaande ingrepen in het originele materiaal gedaan. Zo zijn de door Gilmour gezongen passages verwijderd en een acht minuten durende, experimentele trip uit het eerste nummer (Metallic Side) is geheel verdwenen, waardoor het nummer nu veel vloeiender verloopt.

Er zijn ook allerlei nieuwe elementen toegevoegd waardoor het meer aanvoelt als een nieuw album, dan een remix van het bestaande werk. Wellicht is daarom ook gekozen voor nieuwe titels: Seamless Solar Spheres Of Affection Mix en Seamlessly Martian Spheres Of Reflection Mix.

Ik denk dat ik deze Metallic Spheres In Colour nog veel meer draaibeurten ga geven dan het originele Metallic Spheres. Dit is wederom een mooie toevoeging aan de toch al rijke catalogi van The Orb en David Gilmour.

© 2023 TTZL

Officiële website: The Orb / David Gilmour
Wikipedia NL: The Orb / David Gilmour
Wikipedia EN: The Orb / David Gilmour


YouTube: Chicago [David Gilmour, Bob Geldof & Chrissie Hynde]
YouTube: Chicago [Graham Nash]


zondag 29 oktober 2023

#572: Depeche Mode - Strangelove (1987)

Depeche Mode is een band die ik al vanaf hun start in 1981 volg, maar waarover ik opvallend genoeg nog geen blog geschreven heb. Hoog tijd dus en daarvoor kies ik de single Strangelove omdat deze prima illustreert wat ik zo goed vind aan de band.

Depeche Mode is een band met meerdere gezichten. Zo zijn er de aanstekelijke, commercieel aantrekkelijke singles waardoor ze een groot publiek hebben weten te bereiken. Daarnaast heeft Depeche Mode echter ook een avontuurlijke kant die experimenten en afwijkende geluiden en songstructuren niet schuwt.

Op hun albums bewaart Depeche Mode vaak een delicate balans tussen die twee uitersten. De singles, en dan met name de CD-versies daarvan, zijn een geschikt medium gebleken waar die twee uitersten kunnen samenkomen. 

De singles bevatten meestal versies/mixen die afwijken van de albumversies. De single mix/edit is dan gericht op de hitparade en de lange mixen voegen elementen toe aan het origineel, vaak gericht op de dansvloer. 

Strangelove is een lekker nummer met een sterke 'riffs' en 'hooks', een sterk refrein en het wordt lekker loom gezongen door Dave GahanIn dit geval is Strangelove opgenomen in de albumversie en krijgen we ook nog een Maxi Mix, Blind Mix en Pain Mix die allen behoorlijk afwijken van het origineel en daarmee echt een toevoeging zijn. 

Echt interessant wordt het met de andere nummers op de single. Agent Orange is een instrumentaal nummer dat zwaar en triest van toon is en gezien de titel is dat niet vreemd. De codenaam van het ontbladeringsmiddel dat werd ingezet in de Vietnamoorlog was immers Agent Orange. Het nummer kent een mooie opbouw is delicaat van structuur en heeft veel detail. Zo hoor je in het begin kort een geluid dat lijkt op de rotorbladen van een helikopter en is de dreiging in de lange outro heel tastbaar. Prachtig nummer.

Misschien nog wel beter is het andere nummer op de single. Het is een piano-gedreven instrumentaal nummer, met uitzondering van wat gedragen koorzang-achtige vocalen. De sfeer is heel dreigend en apocalyptisch.

Op de single uit april 1987 staat een versie van PIMPF die 4:34 duurt en een versie (van 5:24) die FPMIP heet waarbij een intro is toegevoegd met daarin wat elementen uit het nummer die achterstevoren worden gebruikt.

Er zijn echter meer versies van het nummer, want op het album Music For The Masses uit september 1987 staat een versie van PIMPF die slechts 3:56 duurt en waarvoor een video is gemaakt (door Anton Corbijn) die enige context biedt. Het nummer wordt op het album, na een korte stilte, gevolgd door een niet vermelde 'interlude' die een PIMPF van 4:55 oplevert. Daarmee zijn de variaties nog niet klaar, want op diverse heruitgaven van het album komen wisselende combinaties voor van intro, single-versie, album-versie en interlude.

Origineel verwees de Duitse term 'Der Pimpf' naar een jonge jongen voordat deze de baard in de keel kreeg. Sinds 1937 wordt de term echter geassocieerd met het magazine Der Pimpf voor jongens van de Hitlerjugend. Met kennis van die achtergrond ga je nog meer horen in het nummer. Het is voor mij een hoogtepunt in het oeuvre van Depeche Mode.


© 2023 TTZL


Officiële website: Depeche Mode
Wikipedia EN: Depeche Mode
Wikipedia NL: Depeche Mode

YouTube: Strangelove [video]
YouTube: PIMPF [originele single versie]
YouTube: FPMIP [versie met intro]
YouTube: PIMPF [originele album versie]
YouTube: PIMPF [versie gevolgd door interlude]
YouTube: Agent Orange

zondag 22 oktober 2023

#571: Various - The Warriors (The Original Motion Picture Soundtrack) (1979)

In 1979 kwam de film The Warriors uit van regisseur Walter Hill (o.a. 48 Hrs.Streets Of Fire en Red Heat). Het verhaal gaat over een bijeenkomst van gangs die wordt uitgeroepen door de leider van de belangrijkste gang uit New York. Als deze wordt vermoord tijdens zijn toespraak, worden The Warriors hiervan beschuldigd en moeten zij zien terug te komen naar Coney Island, achternagezeten door de andere gangs.

The Warriors is een regelrechte cultfilm geworden. De beelden die door Andrew Laszlo zijn geschoten van nachtelijk New York zijn mooi en sfeervol. Het is geen obligate 'gang movie'  geworden waarin het geweld voorop staat, maar alles draait om het verhaal van de achtervolging. Ook opvallend is dat het overduidelijk niet de bedoeling is geweest om het allemaal zo geloofwaardig mogelijk te maken. Het lijkt eerder op een soort vleesgeworden stripboek, maar die over-de-top benadering werkt hier heel goed.

Wat ook bijdraagt aan het succes van de film is de soundtrack. De nummers zijn goed gekozen bij de verschillende scènes in de film.

Van een aantal nummers moet ik wel zeggen dat die prima werken in de context van de film, maar niet tot de topnummers van dit album horen: In Havana van Kenny Vance with Ismael Miranda, Love Is A Fire van Genya Ravan with Rouge en You're Movin' Too Slow van Johnny Vastano

Echoes In My Mind van progressieve funkband Mandrill vind ik er wel bovenuit steken. Het is een lekker afwisselende en laid back track met een fijne baslijn en sterke zang. Nowhere To Run van Arnold McCuller is goede cover van het origineel van Martha And The Vandellas en Last Of An Ancient Breed van Desmond Child And Rouge sluit het album af in de kenmerkende bombastische stijl die we kennen van de nummers die Child later schreef voor uiteenlopende artiesten als Kiss, Billy Squier, Cher en Bonnie Tyler.

De meest aan de film verbonden track van het album is In The City van Joe Walsh (van Eagles), die het nummer samen schreef met Barry De Vorzon. Deze lekkere trage rock song hoor je aan het einde van de film en tijdens de credits. Later dat jaar namen de Eagles hun eigen versie van In The City op voor hun album The Long Run.

Barry De Vorzon schreef ook de score voor de film en de drie tracks die daarvan op het album verschenen bevallen mij zeer goed: Theme From "The Warriors", The Fight en Baseball Furies Chase. Ze klinken als een mix van Giorgio Morodor  en Berlin School elektronische muziek, gecombineerd met rockinvloeden. Ik zou graag ook de rest van de score horen, maar de heruitgave op CD uit 2013 is helaas niet meer verkrijgbaar (anders dan tweedehands voor absurde bedragen).

De CD beluisteren is waarschijnlijk het leukst als je de filmbeelden erbij in je hoofd ziet, maar aangezien de film het meer dan waard is om (meermalen) te bekijken lijkt mij dat geen probleem.

© 2023 TTZL


IMDb: The Warriors 
Wikipedia EN: The Warriors
Wikipedia NL: The Warriors 

YouTube: Various - The Warriors (The Original Motion Picture Soundtrack)
Spotify: Various - The Warriors (The Original Motion Picture Soundtrack)


zondag 15 oktober 2023

#570: Prince - Nothing Compares 2 U (2018)

Het zal bij velen bekend zijn dat de grootste hit van Sinéad O'Connor, Nothing Compares 2 U, geschreven  is door PrinceWaarschijnlijk minder bekend is dat dit niet de eerste versie van de song was die is uitgebracht. 

Het nummer staat namelijk op het eerste en enige (gelijknamige) album van The Family, een band die door Prince gevormd werd uit de restanten van een andere band uit zijn stal, The Time.

Prince had zelf al in 1984 een demo opgenomen, maar de versie van Nothing Compares 2 U door The Family uit 1985 is de eerste die verscheen. Het is een hele zware, gedragen uitvoering waarin geen ritmische elementen zitten. In deze versie vind ik het nummer niet zo bijzonder, mede doordat de vocalen heel ingehouden zijn.

In 1990 bracht Sinéad O'Connor haar versie uit en die in meer dan tien landen de toppositie van de hitparade bereikte. Nog altijd als ik het nummer hoor ben ik onder de indruk van het gevoel dat Sinéad erin weet te leggen. Het voelt in al zijn wanhoop tegelijkertijd krachtig en breekbaar aan. Tijdloos.

Misschien was het dit succes dat Prince ertoe bracht om in 1993 een live versie uit te brengen op zijn verzamelalbum The Hits/The B-Sides (met The New Power Generation en Rosie Gaines) op zijn verzamelalbum The Hits/The B-Sides.

Uiteindelijk werd in 2018 Prince zijn demo-versie van Nothing Compares 2 U
uitgebracht als gelimiteerde 7-inch single. Een jaar later verscheen het nummer ook op het Prince-album Originals waarop nog veel meer nummers van Prince staan die eerst werden uitgebracht door anderen (onder andere Apollonia 6, The Time, The Bangles, Sheila E., Kenny Rogers).

En toch, hoe waardevol het ook is dat we door het uitbrengen van de demo-versie nu de oorsprong van het nummer kunnen horen, mijn favoriet blijft de versie van Sinéad O'Connor.

Meer Prince in de blogs #180, #300 en #306.

© 2023 TTZL


Officiële website: Prince
Wikipedia EN: Prince
Wikipedia NL: Prince

YouTube: Nothing Compares 2 U
Spotify: 
Nothing Compares 2 U

YouTube: Nothing compares 2 U (live) [Prince & NPG feat. Rosie Gaines]
YouTube: Nothing Compares 2 U [Sinead O'Connor]
YouTube: Nothing Compares 2 U [The Family]

zondag 8 oktober 2023

#569: Flea - Helen Burns (2012)

Flea (Michael Peter Balzary) is bekend als mede-oprichter en bassist van de fameuze Red Hot Chili Peppers. Hij maakt echter ook werk met anderen. Zo is hij met King Crimson's Robert Fripp aanwezig op een geweldig album (Cheikha) van de Algerijnse 'Mother of Raï', Cheikha Rimitti. Daarnaast maakte hij wat singles in samenwerkingsverbanden en is hij soms gastmuzikant op werk van collega's. Echt solowerk is er echter bijna niet. Alleen deze Helen Burns EP uit 2012 kan als zodanig worden aangemerkt.

De EP begon zijn leven in 2007 als een privé-project om drumtechnicus (en Peppers' toetsenist op tournee) Chris Warren de fijne kneepjes van geluidstechniek bij te brengen. Gedurende het proces begon de muziek echter vaste vorm aan te nemen en Flea besloot het uit te brengen via de website van het Silverlake Conservatory of Music, een mede door Flea opgerichte onderwijsinstelling zonder winstoogmerk. Alle opbrengsten van de verkoop kwamen dan ook ten goede van de instelling. Een jaar later werd de EP ook op CD en vinyl uitgebracht.

De muziek van deze overwegend instrumentale EP wijkt behoorlijk af van wat hij gewoonlijk met de Peppers maakt en Flea speelt hier naast bas ook piano, trompet, contrabas, synthesizers, drummachine, programmering, orgel, mellotron, melodica en percussie. Daarnaast zijn er nog enkele gastmuzikanten aanwezig.

Opener 333 is een psychedelische mengeling van free jazz en experimentele electronica, waarna Pedestal Of Infamy een stuk melodieuzer uit de hoek komt in een stijl van jaren zestig psychedelica en prog rock.

Na het korte, maar sterke en swingende A Little Bit Of Sanity volgt de titeltrack Helen Burns. De tekst van deze ballad is van de hand van Patti Smith, die ook de vocalen voor haar rekening neemt. Het is een prachtig en indrukwekkend nummer geworden. De titel van het nummer en de EP komt trouwens uit Flea's favoriete boek, Jane Eyre van Charlotte Brontë (gepubliceerd in 1847 onder het pseudoniem Currer Bell).

De EP vervolgt met 333 Revisited waarin elementen uit de openingstrack terugkomen, maar dan wel in iets toegankelijker vorm. Lovelovelove sluit de EP in een lyrische, musical-achtige stijl met hulp van het Silverlake Conservatory Kids And Adult Choir

De EP Helen Burns van Flea is een interessante zijsprong van een eigenzinnige geest en heeft veel te bieden als je je ervoor openstelt.

© 2023 TTZL


Facebook: Flea
Wikipedia EN: Flea
Wikipedia NL: Flea

YouTube: Helen Burns [album]
Spotify: Helen Burns [album]

YouTube: 333
YouTube: Helen Burns
YouTube: 333 Revisited
YouTube: Lovelovelove

zondag 1 oktober 2023

#568: Einstürzende Neubauten - Halber Mensch (1985)

Mijn eerste kennismaking met Einstürzende Neubauten was via een uitzending in juni 1982 op VPRO-tv. In het kader van het Holland Festival traden toen in De Meervaart in Amsterdam vier Duitse bands op die niets van doen (wilden) hebben met de op dat moment rondrazende Neue Deutsche Welle. Ik zeg eerlijk, ik was op dat moment nog niet klaar voor Neubauten.

Een artikel uit De Waarheid vat het aardig samen: "Wat zij het podium opbrengen is een stuk bouwsteiger, staalplaat, springveren, een gitaar en een cassettebandje met stemgeluid." en "Er volgt een zelfbevredigingsact, waarbij het enige duidelijke de af en toe ingebouwde stilte is ten tenken van het begin van een nieuw nummer. Ofwel een nieuwe muur van geluid en klank...". Het optreden maakte indruk op mij, maar niet op een positieve manier. 

Toch was mijn nieuwsgierigheid gewekt en toen in 1985 ½ Mensch (of Halber Mensch), hun derde album, uitkwam en in de serieuze muziekpers alleen maar zeer positieve recensies stonden heb ik de gok gewaagd. Ik schafte het album aan en misschien kwam het laatste duwtje omdat er bij de Nederlandse uitgave een bonus 12-inch was toegevoegd. 

Het album opent met Halber Mensch dat bijna een a capella nummer is waarbij de constant herhaalde titel als een soort ritme-instrument werkt en hypnotiserend is. Het is een mooie introductie tot het album. Yü-Gung (Fütter Mein Ego) is daarna hele andere koek. Ritmisch van aard, haast maniakaal gezongen en met goed gekozen muzikale accenten is dit bijna toegankelijk te noemen.

Op de rest van kant A wordt staat eerst het korte Trinklied en dat doet denken aan het werk van Nick Cave And The Bad Seeds. Dat is niet zo gek als je weet dat zanger/gitarist Blixa Bargeld niet alleen bandlid is van Neubauten, maar van de oprichting in 1983 tot aan 2003 ook bandlid was van The Bad Seeds. Deze kant wordt afgesloten door Z.N.S. en dat sterke nummer doet qua sfeer denken aan de tweede track (Yü-Gung). 

In Seele Brennt, de openingstrack van kant B, valt vooral het verschil in dynamiek op tussen de verschillende delen van het nummer. Soms totale stilte, soms luid en kakofonisch. Ook de staccato pianoklanken zijn heel kenmerkend. De volgende twee nummers Sehnsucht (Zitternd) en Der Tod Ist Ein Dandy zijn de meest experimentele nummers en hadden bij mij een flink aantal draaibeurten nodig om te beklijven. Afsluiter Letztes Biest (Am Himmel) brengt daarna de broodnodige rust en is haast melodisch te noemen.

Halber Mensch is daarmee een boeiend en intrigerend werkstuk van een unieke band dat echter lang niet iedereen zal aanspreken. 

De track Das Schaben van de Nederlandse bonus 12-inch is wederom van het experimentele soort en staat ook op de geremasterde CD-versie, net de bonustracks Sand (een Lee Hazlewood cover!) en een Adrian Sherwood mix van Yü-Gung (beide tracks komen van de Yü-Gung 12-inch).

© 2023 TTZL


Officiële website: Einstürzende Neubauten

YouTube: Halber Mensch [album]
Spotify: Halber Mensch [album]

YouTube: Halber Mensch
YouTube: Trinklied
YouTube: Z.N.S.
YouTube: Seele Brennt

YouTube: Das Schaben
YouTube: Sand
YouTube: Yü-Gung

YouTube: Sand [Lee Hazlewood & Nancy Sinatra]